Τι είναι το FreeNAS
FreeNAS, πλέον γνωστό ως TrueNAS Core, είναι ένα open-source λειτουργικό σύστημα βασισμένο σε FreeBSD που μετατρέπει ένα απλό PC σε πλήρες NAS. Δεν είναι “άλλη μια λύση αποθήκευσης”. Είναι ένα σύστημα επιπέδου enterprise, με ZFS, snapshots, replication και δυνατότητα για plugins/containers. Ιδανικό για home labs, μικρές επιχειρήσεις και όποιον θέλει έλεγχο χωρίς vendor lock-in.
Τι κάνει στην πράξη
- Κεντρικοποιεί τα αρχεία σου σε έναν ασφαλή server.
- Παρέχει SMB/NFS/AFP για κοινή χρήση σε Windows–Linux–macOS.
- Δίνει ZFS: αυτόματο repair, integrity checks, anti-bitrot.
- Επιτρέπει snapshots & replication για disaster recovery.
- Τρέχει plugins (Plex, Nextcloud, Transmission κ.λπ.).
- Στήνει jails & VMs για πιο εξελιγμένες ανάγκες.
Γιατί να το χρησιμοποιήσεις
- Δεν πληρώνεις άδειες.
- Παίρνεις ασφάλεια τύπου enterprise.
- Κάνει scale χωρίς να αγοράζεις proprietary hardware.
- Σου δίνει πλήρη διαφάνεια στο τι συμβαίνει στα δεδομένα σου.
- Trustworthy επιλογή για backup server, media server, ή file server.
Πώς δουλεύει το ZFS (με απλά λόγια)
- Κάθε αρχείο ελέγχεται με checksums → αν κάτι χαλάσει, γίνεται auto-repair.
- Χρησιμοποιεί pools αντί για κλασικά partitions.
- Snapshots σε δευτερόλεπτα, χωρίς χώρο στην αρχή.
- RAIDZ: πιο safe από κλασικό RAID καθώς αποφεύγονται silent errors.
Οδηγός Setup για FreeNAS / TrueNAS Core
1. Hardware Requirements (ρεαλιστικά)
- 8GB RAM ελάχιστο (ZFS αγαπά RAM).
- 16GB+ για πιο σοβαρά workloads.
- SSD για boot.
- 2+ HDDs αν θέλεις RAIDZ.
- Gigabit LAN (10GbE αν το σηκώνει το setup σου).
2. Κατέβασμα & Boot
- Πήγαινε στο truenas.com → TrueNAS Core.
- Κατέβασε το ISO.
- Φτιάξε USB με Rufus / Etcher.
- Boot από το USB.
3. Εγκατάσταση
- Διάλεξε Install/Upgrade.
- Επίλεξε το disk για το OS (χρησιμοποίησε SSD).
- Δώσε root password.
- Τέλος → reboot → βγάλε το USB.
4. Πρώτη Ρύθμιση (Web UI)
- Άνοιξε browser → βάλε την IP που δείχνει στην οθόνη.
- Login: root + password.
- Ρύθμισε:
- Pool (Storage → Pools → Create)
- Dataset για αρχεία
- SMB Share (Services → SMB → Enable)
- Users & permissions
5. Snapshots & Replication
- Storage → Snapshots → Schedule
- Ρύθμισε hourly/daily snapshots
- Για offsite replication σε άλλο TrueNAS → Tasks → Replication Tasks
6. Plugins (τα πιο χρήσιμα)
- Plex για media
- Nextcloud για cloud-style drive
- Syncthing για sync ανάμεσα σε συσκευές
- Transmission για torrents
7. Επιπλέον ασφάλεια
- Ενεργοποίησε 2FA
- Set up SMART tests για δίσκους
- Διατήρησε offline backup για critical data
Συμπέρασμα
Το FreeNAS/TrueNAS Core προσφέρει ό,τι χρειάζεται ένας σοβαρός file server χωρίς να πληρώσεις ακριβό hardware. Είναι σταθερό, ασφαλές και κατάλληλο για setups που απαιτούν αξιοπιστία, από home lab μέχρι μικρή επιχείρηση. Αν θες να κάνεις control τα δεδομένα σου χωρίς περιορισμούς, είναι από τις πιο αξιόλογες λύσεις που μπορείς να στηρίξεις.
